Joost van Damme: ‘Flink deel van je hotelrekening gaat naar belastingen’

De druk op Nederlandse hotels loopt snel op. Accijnzen, toeristenbelasting en straks een forse btw-verhoging maken een verblijf duurder dan ooit. Wat betekent dat voor de consument? In Zeeland spreekt Joost van Damme, eigenaar van Onilio, duidelijk taal. Zijn hotels, appartementen en parken liggen dicht bij de grens, waardoor hij de verschillen met België dagelijks ziet. ‘Dit raakt niet alleen ons, maar ook de gast.’

Joost van Damme ziet de btw-verhoging in België van 6 naar 12 procent als een kleine meevaller, maar zeker niet als oplossing. ‘Voor de Belgen is het een volledig risicoloze stap, want wij gaan naar 21 procent. Het verschil wordt kleiner, maar blijft enorm.’

Hij rekent het graag voor: bij een hotelrekening van 200 euro loopt het aandeel belastingen razendsnel op. Toeristenbelasting die richting de 8 procent gaat, straks 21 procent btw op logies, btw op ontbijt, btw op horeca, accijnzen op een glas wijn en loonbelasting op personeel. ‘Uiteindelijk gaat een serieus gedeelte van een hotelkamer rechtstreeks naar de belasting.’

Voor consumenten is dat nauwelijks zichtbaar. ‘Je boekt een kamer voor 200 euro en ziet niet hoeveel daarvan naar de overheid gaat. Maar als je het uitrekent, schrik je echt. Een té groot deel van je hotekrekening gaat rechtstreeks naar de overheid.’

Consument kiest op prijs

De grote pijn zit volgens Joost in het effect op de vindbaarheid van Nederlandse hotels. ‘Bookingsites zoals Booking.com kennen geen grenzen. De meeste mensen sorteren op prijs. Daardoor komen Belgische hotels automatisch hoger in beeld.’

‘Het is voor de Nederlandse hotellerie een bizar slechte ontwikkeling’, zegt hij. Consumenten die op prijs zoeken, klikken onbewust de grens over. ‘Knokke, Antwerpen, Zeebrugge: die worden eerder getoond omdat ze dankzij de lagere btw simpelweg goedkoper zijn.’

Daarmee is de concurrentiepositie direct voelbaar. ‘Je voelt dat mensen weglekken. Dat gebeurt niet alleen bij hotels, maar in de hele recreatieve sector.’

Trucjes houden geen stand

Sommige hotels proberen de prijsdruk te verlichten door kamers laag te prijzen en extra te rekenen voor ontbijt, wellness of parkeren. Joost ziet dat in beperkte mate gebeuren, maar gelooft niet in de houdbaarheid. ‘Je kunt niet doen alsof een ontbijt ineens 100 euro waard is en de kamer 1 euro. Dat is dezelfde redenering als een auto gratis weggeven bij een waterflesje van 100.000 euro. De Belastingdienst trapt daar niet in.’

Een tijdelijke actie, zoals sommige ketens die nu rond de btw-verhoging inzetten, kan nog wel. Maar structureel schuiven is onmogelijk. ‘Dingen moeten in verhouding blijven. Anders krijg je problemen.’

Onilio zelf kiest een dubbele aanpak: voorbereiden én hopen dat Den Haag toch nog terugkrabbelt. ‘Het is slikken of stikken. Die 12 procent extra moet ergens betaald worden. Bij een omzet van 10 tot 15 miljoen praat je al snel over anderhalf miljoen aan extra belasting. Dat geld is er gewoon niet.’

Dynamic pricing werkt tegen

Door de btw-verhoging stijgen de kosten, dus zou de prijs mee moeten stijgen. Maar zo simpel is het niet, legt Joost uit. ‘We werken met dynamic pricing. Als hogere prijzen leiden tot lagere bezetting, stuurt het systeem automatisch omlaag. Dan ben je terug bij af.’

Experts waarschuwen dat precies dit staat te gebeuren: hogere prijzen, lagere bezetting, klanten die uitwijken naar het buitenland. ‘Als dat gebeurt, loopt de overheid zelfs belastinggeld mis. De specialisten rekenen uit dat het totale effect negatief kan uitpakken.’

Die conclusie ergert hem. ‘Dan doe je dus iedereen pijn: de consument, de hotelier én uiteindelijk jezelf als overheid. Dat is toch ongelooflijk?’

Politiek luistert onvoldoende

Waarom is er vanuit de sector niet meer rumoer? Joost hoeft niet lang na te denken. ‘Hoteliers zijn beleefd. Wij staan niet op het Malieveld, wij plakken ons niet vast op de A12. We zorgen liever dat iedereen het naar zijn zin heeft.’

Acties zijn er wel, maar vooral via brancheorganisaties. ‘Heel beleefd, keurig, maar helaas nog zonder resultaat.’ De btw-verhoging is inmiddels aangenomen door Tweede en Eerste Kamer. ‘We wachten alleen nog of een nieuw parlement bereid is een wetwijziging terug te draaien. Maar dat is een klein kansje.’

Wat hem het meest stoort, is het verschil met sport, cultuur en boeken. ‘Daar zou de btw óók omhoog gaan. Totdat een storm van protest opstak. Die verhogingen zijn teruggedraaid. Dan denk je: logies gaat ook van tafel. Maar nee, alleen logies blijft staan. Onbegrijpelijk.’

Oneerlijke timing

De timing vindt hij ronduit wrang. ‘Het is zo kort na corona. De sector staat nog steeds in herstelmodus. En juist dán wordt één branche met 12 procent extra btw belast.’

Daarbovenop krijgen hotels te maken met forse lokale stijgingen. ‘In Vlissingen ging de toeristenbelasting vorig jaar bijna 50 procent omhoog en dit jaar weer 12 procent. Dan heb je het over meer dan 7 euro per kamer per nacht. Dat tikt dus enorm aan.’

In combinatie met hogere loonkosten, energiekosten en inkoopprijzen wordt de druk ondraaglijk. ‘Aan alle kanten word je gesneden.’

Joost van Damme blijft strijdbaar, maar realistisch. ‘We rekenen, we praten, we hopen. Maar als de btw echt per 1 januari omhoog gaat, dan verandert de Nederlandse hotelovernachting structureel. Voor de ondernemer én voor de gast.’

ChefsFriends wordt mede mogelijk gemaakt door ‘De vrienden van…’: Kesbeke Fijne Tafelzuren, Kaasfort Amsterdam, Chaîne des Rôtisseurs, Nice to Meat, Schmidt Zeevis, la Fève chocolade en desserts, Grape ‘N’ Green, Mr. Henry’s 0,00%, De WijnGoeroe en R & R media en advies. Ook vriend worden? Stuur een e-mail naar richard@chefsfriends.nl of rik@chefsfriends.nl.