Geert-Jan Heesterbeek (La Fève) zet vulrobot Cleo in voor ambachtelijke precisie

Stel je voor: een robot die elke bonbon tot op de millimeter nauwkeurig vult, dag in dag uit, zonder ooit een slechte dag te hebben. Bij La Fève chocolade & desserts in Zuid-Limburg is dat geen toekomstmuziek. Meesterchocolatier Geert-Jan Heesterbeek werkt er al dagelijks mee. Maar hoe komt een ambachtelijk chocolatier bij een vulrobot terecht? En wat betekent dat voor de kwaliteit van zijn bonbons?

Geert-Jan Heesterbeek, oprichter van La Fève en winnaar van de titel ‘Lekkerste bonbon van Nederland’, is naar eigen zeggen de eerste ambachtelijke bonbonmaker van Nederland met een eigen vulrobot. Die robot heeft een naam: Cleo.

‘De robotmaker Artiva uit België kwam ons opzoeken, zo’n drie jaar geleden. De makers en bedenkers van die robot vroegen of wij hun machine wilden testen en helpen ontwikkelen, nog voordat die op de markt zou komen.’

Twee jaar testen en bijstellen

Het was geen kwestie van even een knoop doorhakken. La Fève werkte ruim twee jaar mee aan de ontwikkeling van Cleo. Eerst was er een prototype, daarna een tweede versie. Telkens gaf Geert-Jan feedback en werd er aan de machine gesleuteld.

De uitdaging zat hem in de vullingen. Waar concurrerende bonbonmakers dikke, stevige vullingen gebruiken, werkt La Fève met dunne, liquide ganaches en gelei. Die vergen een geheel andere precisie van het apparaat.

‘Cleo was initieel ontwikkeld voor stevige vullingen, waardoor het in het begin moeilijker was om onze dunne liquide vullingen te spuiten. Alles werd snel door ontwikkeld, aangepast en afgesteld. Nu kan ik zelfs een dunne gelei, een dunne ganache, een stroperige karamel en een chocolade ganache inspuiten.’

Cleo gaat januari 2025 in productie

Toen Cleo in januari 2025 officieel op de markt kwam, was La Fève de eerste koper. Geert-Jan had immers al twee jaar meegewerkt aan de ontwikkeling en was inmiddels volledig vertrouwd met de machine. De stap naar aankoop was dan ook een logische.

Sindsdien maakt Cleo drie dagen per week onderdeel uit van de productie, op dinsdag, woensdag en donderdag. Op maandag bereidt het team zich voor, op vrijdag is bonbons vullen productietechnisch niet handig omdat we op zaterdag gesloten zijn.

‘We zijn nu gewend om met Cleo te werken. Dus ja, dan wil je ook gewoon dat er eentje blijft staan.’

Alles wat een spuitzak kan, doet Cleo ook

De veelzijdigheid van de robot verrast. Cleo vult bonbonvormen én dresséert met precisie bonbons, vrije vorm pralines, tabletten en repen, truffels, macarons, soezen, éclairs, bokkenpootjes, fijne patisserie, chocozoenen, kokosrotsjes, chocoladerotsjes en talloze andere creaties.

Van vrije vormen en precieze vullingen (ganache, karamel, gelei…) tot praliné verrijkt met krokante toevoegingen zoals feuilletine en crispy flakes. Cleo levert telkens consistent artisanale topkwaliteit.

Twaalf bonbonmallen vult ze binnen vier minuten en dat tempo houdt ze moeiteloos vol van ’s morgens tot ’s avonds.

Elke mal, vrije vorm of vulling heeft zijn eigen programma. Op het intuïtieve touchscreen verschijnt direct een foto van het product dat gevuld of gedresséerd wordt, zodat medewerkers meteen weten wat ze aan het maken zijn.

De instellingen voor druk, snelheid en hoeveelheid worden eenmalig vastgelegd en opgeslagen. Deze kunnen altijd snel en eenvoudig worden aangepast als de omstandigheden daarom vragen.

In de expertmodus van Cleo kun je alle parameters en bewegingen van het vullen en dresseren volledig aanpassen. Programma’s zijn eenvoudig te kopiëren, te wijzigen en op te slaan, zodat je snel varianten kunt maken. Dit geeft maximale creatieve vrijheid gecombineerd met perfecte herhaalbaarheid.

‘Alles wat je met een spuitzak kunt, kan Cleo ook. Alleen dan altijd constant en heel nauwkeurig’, stelt Geert-Jan.

Precisie tot op de millimeter

Het grote voordeel ten opzichte van handwerk is de consistentie. Waar een mens vermoeid raakt, zijn spuitzak moet bijvullen, draait Cleo onvermoeid door. Een medewerker kan ondertussen andere werkzaamheden doen: ganaches snijden, vullingen afwegen of koken.

‘Als we met de hand duizend mallen per dag vullen, krijg je toch last van je pols of rug aan de werkbank. Het hoeft dus niet alleen maar sneller te zijn, het is ook beter voor de medewerkers.’

Eén medewerker kan zonder moeite drie robots tegelijk bedienen. Wie alleen een spuitzak heeft, wint het nooit van iemand die de robot bedient en er andere werkzaamheden bij doet.

Eigen recept, nul concessies aan kwaliteit

Voor Geert-Jan is de kern van het verhaal niet de snelheid of de efficiëntie, maar de kwaliteit. Veel automatiseringsapparatuur vraagt aanpassingen aan het recept. Bij Cleo niet.

‘Mijn eigen recept dat we normaal inspuiten, spuit nu de robot in. Ik heb gewoon nul komma nul moeten inleveren op kwaliteit.’

Dat is precies wat hem onderscheidt van fabrieksmatige productie. Bij grootschalige chocoladelijnen wordt gemouleerd, gevuld en dichtgestreken in één doorlopend proces. Het resultaat is vaak een dikke, harde/droge vulling die in zijn ogen geen kwaliteit is. Bij La Fève wordt er een dag tussen het vullen en het afsluiten van de bonbon gelaten. Dat maakt een verschil.

Wauw-reacties op de beurs

Geert-Jan treedt ook op als ambassadeur van Artiva en demonstreert Cleo op vakbeurzen. De reacties van bezoekers lopen uiteen, maar er is altijd één constante.

‘Iedereen zegt wauw. Sommige collega’s beweren dat zij net zo snel zijn. Maar dat is onzin, want je kunt Cleo niet de hele dag bijhouden.’

De redenering is simpel: al zou je het tempo even bijhouden in de eerste ronde, je moet je spuitzak daarna bijvullen. En dan is er nog de constante kwaliteit. ‘Op de duizendste millimeter constant, dat lukt je nooit met de hand.’

Updates via wifi, aanpassingen op maat

Cleo is modulair en wordt continu doorontwikkeld. Artiva past het systeem aan op de specifieke wensen van de gebruiker. Heeft iemand veel spritskoeken in het assortiment? Dan wordt er een passende spuitkop gemaakt. Wil een klant een nieuwe beweging, film de beweging van de spuitzak en stuur het door naar Artiva.

‘Dan gaan ze met de robot die beweging nadoen. En via wifi kunnen ze hier het programma op de robot zetten. Dan kun je het een keertje testen.’

Inmiddels staat Cleo onder andere ook bij een grote dessertleverancier in België. Waar vijf mensen er een uur en een kwartier over deden om desserts af te werken, doen twee mensen het nu in een uur. Die klant wil er direct een tweede bij.

Airbrush als volgende wens

Verdere robotisering staat niet hoog op de agenda bij La Fève. Geert-Jan is terughoudend als het gaat om automatisering die ten koste gaat van kwaliteit. Toch is er één onderdeel van het productieproces dat hij liever zou automatiseren: het airbrushen.

‘Dat is het inspuiten van cacaoboterkleur in de mallen. Dat stuift, dat is vettig, dat kleurt. Op een gegeven moment ben ik een beetje klaar met de kleur.’

Airbrushrobots bestaan al, maar zijn nog niet breed ingeburgerd in de ambachtelijke sector. Sommige chocolatiers hebben ze op maat laten bouwen. Als zo’n oplossing ooit beschikbaar komt zonder kwaliteitsverlies, is Geert-Jan geïnteresseerd.

Vakmanschap blijft de basis

Voor de toekomst van het ambachtelijke vak maakt Geert-Jan zich geen zorgen. Volautomatische productielijnen voor bonbons bestaan al, maar die kosten héél veel geld en leveren naar zijn mening onvoldoende kwaliteit.

‘Voor de kleine ambachtelijke chocolatier geloof ik niet dat er straks allemaal robots staan die het werk uit handen nemen. Een grote mate van vakmanschap zal het toch wel blijven.’

Cleo is in zijn ogen geen vervanging van vakmanschap, maar een verlengstuk ervan. De robot voert uit wat de meester bedenkt, met het recept van de meester, op de wijze van de meester. Alleen dan preciezer, consistent en zonder rugklachten.

ChefsFriends wordt mede mogelijk gemaakt door ‘De vrienden van…’:
Kesbeke Fijne Tafelzuren
Kaasfort Amsterdam
Chaîne des Rôtisseurs
Nice to Meat
Schmidt Zeevis
la Fève chocolade en desserts
Mr. Henry’s 0,00%
De WijnGoeroe
WTOL Academy
R & R media en advies
Ook vriend worden? Stuur een e-mail naar richard@chefsfriends.nl of rik@chefsfriends.nl.